Stichting Bekkenbodem4All ziet dat patiënten in Nederland te maken krijgen met grote regionale verschillen (praktijkvariatie) bij de behandeling van bekkenbodemklachten zoals verzakkingen en urine-incontinentie en roept op tot acties.
Uit het NVOG-onderzoek Variatie in de bekkenbodemzorg in Nederland blijkt dat het uitmaakt naar welk ziekenhuis je wordt doorverwezen: het aanbod van operaties en het gebruik van diagnostiek en operaties kan per ziekenhuis soms wel 20 tot 30 keer verschillen. Deze verschillen zijn deels te verklaren door medische noodzaak of patiëntkenmerken, maar zouden ook kunnen samenhangen met verschil in regionale samenwerkingsafspraken of voorkeuren van individuele artsen. Of er ook praktijkvariatie bestaat bij de huisarts is onbekend, omdat de eerstelijnszorg onvoldoende wordt geregistreerd. Signalen uit onze achterban wijzen er echter op dat ook daar verschillen bestaan.
Onderzoek naar praktijkvariatie biedt in ieder geval waardevolle inzichten en helpt om van elkaar te leren, zodat de zorg voor vrouwen met bekkenbodemklachten overal in Nederland verbeterd kan worden.
Gevolgen voor patiënten
De grootste praktijkvariatie komt voor bij urodynamisch onderzoek, operaties bij verzakking (zoals sacrospinale fixatie, Manchester-procedure en vaginale hysterectomie), de midurethrale sling (MUS) en PTNS-neurostimulatie bij urine-incontinentie
Wanneer verschillen niet verklaard kunnen worden door medische factoren, kan dat mogelijk leiden tot onnodige risico’s, onduidelijkheid, langere behandeltrajecten en hogere zorgkosten. Een vrouw met dezelfde klachten kan in het ene ziekenhuis een operatie aangeboden krijgen, terwijl elders eerst bekkenfysiotherapie of een pessarium wordt geadviseerd. Dit kan verwarrend zijn en het gevoel geven dat de kwaliteit van zorg afhankelijk is van waar je woont in plaats van je eigen situatie.
Noodzakelijke stappen
Bekkenbodem4All pleit voor duidelijke en actuele richtlijnen, betere implementatie en transparante uitkomstinformatie, zodat iedere patiënt – ongeacht woonplaats – kan rekenen op passende en bewezen zorg.
De koepelorganisaties van zorgverleners hebben een centrale verantwoordelijkheid om de kwaliteit te bewaken. Bekkenbodem4All steunt het initiatief van de NVOG om een landelijk kwaliteitsregister op te zetten en roept de NVU en andere betrokken beroepsorganisaties op om daar bij aan te haken. Zo’n register maakt het mogelijk behandelvariatie te monitoren en resultaten openbaar te vergelijken. Richtlijnen moeten daarnaast blijven worden vernieuwd en geïmplementeerd, zodat bewezen effectieve behandelingen sneller worden ingevoerd.
Ons inziens kunnen huisartsen, gynaecologen, urologen en bekkenfysiotherapeuten zelf bijdragen door:
– Diagnostiek, behandelingen en uitkomsten zorgvuldig en op dezelfde manier te registreren.
– Alle behandelopties te bespreken, inclusief niet-chirurgische alternatieven.
– Patiënten door te verwijzen naar centra waar een behandeling wel wordt aangeboden als die in het
eigen ziekenhuis niet beschikbaar is.
– Indien nodig multidisciplinair samen te werken in bekkenbodemcentra zodat patiënten een breed gedragen advies krijgen.
Wat kun je als patiënt doen?
- Vraag naar álle behandelopties (conservatief: bekkenfysiotherapie, pessarium, leefstijl , chirurgisch en de voor- en nadelen daarvan) die voor jou als patiënt geschikt zijn.
- Gebruik betrouwbare bronnen zoals keuzehulpen, de Bekkenbodemwijzer van de NVOG of onze eigen website www.bekkenbodem4all.nl
- Overweeg een second opinion als het advies vooral op één behandeling is gericht of als je twijfelt. Of neem telefonisch of via de mail contact op met ons.