skip to Main Content

EU standpunt mesh bij bekkenbodemoperaties

In december 2015 heeft SCENHIR (Scientific Committee on Emerging and Newly Identified Health Risks) van de Europese Commissie de final ‘Opinion on the use of meshes in urogynaecological surgery’ gepubliceerd. Hierin een overzicht van de literatuur en aanbevelingen, die in Nederland al grotendeels plaatsvinden.

Samenvatting

SCENHIR formuleert standpunt over gebruik chirurgische matjes bij urogynaecologische operaties.

Er zijn veel mensen die aan stress incontinentie lijden. Vaak in combinatie met verzakkingen in de bekkenbodem, of op zichzelf staand. Deze klachten leiden tot problemen die het tillen van boodschappentassen of het halen van een bus tot een uitdaging maken. Deze dagelijkse activiteiten ontnemen mensen hun onafhankelijkheid en waardigheid.

Bekkenbodemklachten komen voor bij mensen van alle leeftijden, maar meer bij vrouwen die kinderen hebben gebaard. Bekkenbodem verzakkingen komen doorgaans vaker voor bij oudere vrouwen bij wie het ophangsysteem van de organen en het bindweefsel is verzwakt.
De bekkenbodem organen, zoals de blaas, de baarmoeder en de anus, worden niet op hun plaats gehouden en zakken in, of zelfs uit, de vagina. Dit noemen we een bekkenbodem verzakking.
In een vroeg stadium kan bekkenfysiotherapie helpen. Maar soms zijn die oefeningen en het behouden van een goed gewicht niet afdoende. Dan komt een operatie ter sprake, met of zonder het gebruik van chirurgische ‘matjes’.

WAT IS EEN CHIRURGISCH MATJE?
Een chirurgisch matje is medisch materiaal gemaakt van synthetisch (absorberend, gedeeltelijk absorberend of niet-absorberend) materiaal dat is bedoeld om verzwakt bindweefsel te steunen. In urogynaecologische operaties wordt dit geïmplanteerd met het doel om de organen in het bekkenbodemgebied permanent te ondersteunen.
Chirurgische matjes worden sinds 1950 gebruikt om aandoeningen zoals buikhernia’s te repareren en ook om vrouwen en mannen met blaas-, baarmoeder of darm verzakkingen te behandelen.

HEEFT HET GEBRUIK VAN MATJES OOK RISICO’S?
Terwijl de meeste chirurgische matjes effectief zijn, bestaat er een kans op complicaties, zoals infectie, weefsel erosie, blootleggen van het matje, krimping van de mesh, en bijwerkingen zoals pijn en seksueel disfunctioneren. Het bloot komen te liggen van het matje komt het meeste voor. Afhankelijk van de klacht is daarom soms een extra ingreep nodig om het matje te verwijderen, geheel verwijderen is niet altijd mogelijk.

IS PLAATSING VAN EEN MATJE DE EERSTE BEHANDEL OPTIE?
Het is belangrijk dat niet-invasieve behandelingen onderzocht worden voordat er geopereerd gaat worden. Als deze niet helpen of wetenschappelijk onderzoek uitwijst dat ze niet effectief zijn, moeten de arts en de patiënt gezamenlijk bepalen of een operatie de volgende stap kan zijn. Bij stress incontinentie is het plaatsen van een TVT ‘bandje’ vaak een standaard behandeling. Op basis van onderzoek en de huidige materialen kan het gebruik van matjes bij mensen met bekkenbodem verzakkingen worden overwogen. Deze matjes kunnen zowel via de vagina als via de buik worden geïmplanteerd. Plaatsing via de vagina is meestal de tweede keus als de eerste operatie niet is gelukt. Uitsluitend indien verwacht wordt dat een andere methode zal falen, wordt dit als eerste optie overwogen. Om een verzakking te herstellen is het belangrijk om te weten dat er een grotere mesh nodig is dan bij stress incontinentie. Gebaseerd op recent onderzoek is er een hoger risico op blootliggen van de mesh, wanneer deze vaginaal wordt geplaatst.

WELKE FACTOREN BEINVLOEDEN HET SUCCES VAN CHIRURGISCHE MATJES INGREPEN?
Het succes van het gebruik van matjes is afhankelijk van de soort aandoening, de ernst, de conditie van de patiënt, de aanwezigheid van risico factoren, de chirurgische techniek en de bekwaamheid en ervaring van de chirurg.
Over het algemeen kunnen we zeggen dat vaginaal geplaatste matjes meer risico’s met zich meebrengen dan matjes die via de buik geplaatst worden. Daarnaast veroorzaken matjes die gebruikt worden voor stress incontinentie, minder risico’s dan die gebruikt worden voor grote verzakkingen in de bekkenbodem. Daarbij kunnen ook de darmen beschadigd worden. Patiënten zouden alle opties (al dan niet een chirurgische ingreep) indicaties en gevolgen grondig met hun arts moeten doorspreken, indien het plaatsen van een matje noodzakelijk lijkt te zijn. Dit artikel gaat vooral over het gebruik van niet-absorberende matjes en de daarbij behorende risico’s in vergelijking met de klassieke chirurgische ingrepen.

LOPEN BEPAALDE PATIËNTEN MEER RISICO?
Mensen met overgewicht, die roken, die daarnaast een operatie zoals een baarmoederverwijdering ondergaan, lopen meer risico op complicaties bij het plaatsen van chirurgische matjes. Omdat er nog onvoldoende zicht is op lange termijn effecten van matjes, wordt niet aangeraden deze bij jonge mensen te gebruiken.

WAT KAN ER WORDEN GEDAAN OM HET GEBRUIK VAN MATJES VEILIGER TE MAKEN VOOR DE TOEKOMST?
De SCENIHR heeft talloze aanbevelingen gedaan, waaronder:

  • Opzetten van Europees registratie systeem en richtlijnen die op de resultaten zijn gebaseerd.
  • Publiceren van Europese studies over de lange-termijn veiligheid en nut van synthetische niet-absorberende matjes
  • Het opzetten van verdere studies naar nieuwe materialen en verschillende technieken om matjes te produceren, en naar de toepassing van regeneratieve medische technologie, d.m.v. stamcellen.
  • Het opzetten van een trainingsprogramma voor chirurgen in samenwerking met de Europese medische beroepsgroepen.

Bron en meer lezen: Final Opinion on
The safety of surgical meshes used in urogynecological surgery
, December 2015

Back To Top
X